U bent hier: 

Wolven

De wolf werd in het begin van de 19de eeuw uitgeroeid in België. Ook in de buurlanden verdween hij door gerichte uitroeiingscampagnes. De laatste decennia steeg het bewustzijn over de achteruitgang van onze biodiversiteit. Op Europees niveau leidde dat in 1992 tot de Habitatrichtlijn (92/43/EEC). Die richtlijn geeft de wolf de status van beschermde soort in Europa. Door de verbeterde bescherming, de afbouw van de jachtdruk en de bescherming van enkele grote open ruimtegebieden in Europa stijgt de wolvenpopulatie opnieuw. Sinds enkele jaren zijn er sporadisch waarnemingen in België, zoals in 2011 in de provincie Namen en 2017 in Luxemburg. Telkens lijkt het om zwervende individuen te gaan die na hun vaststelling weer snel van de radar verdwijnen. De dieren kunnen immers immense afstanden overbruggen. Begin januari 2018 was ook de eerste officiële aanwezigheid van een wolf in Vlaanderen een feit. Het betrof een dier dat in Duitsland van een zender was voorzien, en ons land via Nederland heeft bereikt.

De Europese bescherming geldt ook in Vlaanderen. Bijkomend is het Soortenbesluit van toepassing. Doordat de wolf een beschermde soort is, geldt eveneens de soortenschaderegeling. Dit is een administratieve schaderegeling die, onder bepaalde voorwaarden, een tegemoetkoming regelt bij schade door beschermde soorten.(Foto Vilda - Yves Adams)


Schade

Wolven voeden zich in eerste instantie met wild, zoals everzwijnen, reeën, konijnen, hazen en zelfs bevers. In sommige gevallen wordt echter ook kleinvee als een (gemakkelijke) prooi gezien. In de praktijk betreft het bijna steeds schapen. Hierbij kunnen meer dieren worden gedood dan nodig voor de onmiddellijke voeding. Net zoals vossen en steenmarters dit soms doen bij pluimvee, is dit ‘surplus-doden’ een natuurlijke reflex tot het aanleggen van een voorraad.

Om schade te voorkomen is het belangrijk om extra waakzaam te zijn wanneer de aanwezigheid van een wolf is gekend. Indien mogelijk, kunnen best preventieve maatregelen worden genomen. Doordat het aantal wolven die in onze regio kan gedijen zeer beperkt is, wordt verwacht dat de impact op de veehouderij in zijn geheel klein zal zijn (bron: Wolvenplan Nederland, 2013). Toch kan de impact op een individuele landbouwer aanzienlijk zijn.

In Nederland is er sprake van jaarlijks duizenden dode schapen door de vos en de hond. Daar zal nu een beperkt aantal bijkomen door de wolf. Schade door honden of vossen wordt niet vergoed door de overheid. Schade veroorzaakt door een hond kan op de eigenaar verhaald worden indien die bekend is.

Maatregelen

Om schade te voorkomen, kunnen best preventieve maatregelen worden genomen. In Duitsland, een land waar men al enige ervaring met wolven heeft, worden de volgende maatregelen aanbevolen om schade te voorkomen:

  1. ’s Nachts de dieren op stal zetten.
  2. Een (5-draads, linten) elektrisch raster, met een minimale hoogte van 90 cm en een maximale afstand tot de grond van 20 cm; of flexinetten (omheiningen van netten die stroom voeren, V>2000-3000V/1J), met een minimale hoogte van 90 cm en een maximale afstand tot de grond van 20 cm; of
  3. gaas, met een minimale hoogte van 120 cm, op de bodem met een spandraad afgespannen.
  4. In geval van vrij levende kuddes kan worden gebruikgemaakt  van (getrainde) waakhonden.

Schadevergoeding

Om aanspraak te maken op een vergoeding van schade door wolven is het nemen van preventieve maatregelen niet wettelijk verplicht. (Omdat de dieren grote afstanden kunnen afleggen op korte termijn, wordt de verplichting voor preventieve maatregelen in de huidige context niet als redelijk beschouwd.) Wel moet de schade aangetoond kunnen worden. Vergoedingen lager dan 50 euro worden niet uitbetaald. Iedereen kan een schadevergoeding aanvragen, niet enkel veehouders.

Opdat de bevoegde instanties snel een terreinbezoek kunnen organiseren, worden schadelijders verzocht om een vermoedelijk schadegeval zo snel mogelijk telefonisch te melden bij de inspectiedienst van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

Om het schadedossier ten gronde te behandelen moet de schadelijder daarnaast een vergoedingsaanvraag indienen via het e-loket. Dat gebeurt binnen twaalf werkdagen nadat de schade werd vastgesteld.

Waarnemingen

Meldingen van mogelijke wolf-gerelateerde waarnemingen, anders dan schadegevallen, kunnen worden gericht aan het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek via wolf@inbo.be.